چالشها و موانع حسابرسی داخلی در ایران

4. تشریح چالش¬ها و موانع# كیفیت حسابرسی# داخلی# در ایران#
بر اساس الگوی استخراجی از داده های پژوهش، به تشریح موانع# و چالش¬های کیفیت حسابرسی# داخلی# به تفکیک اجزای آن یعنی" پیامدها " ،" خروجی ها" ، "فرایندها" ،" ورودی ها" و "عوامل زمینه ای" پرداخته می¬شود.

4.1. چالش¬هاي مرتبط با ورودي¬هاي حسابرسی داخلی
ورودی های یک خدمت، وظیفه یا فعالیت از قبیل حسابرسی داخلی شامل ویژگی های شخصی ارائه دهنده خدمات و عناصر ساختاری آن وظیفه از جمله اهداف وظیفه و منابع آن است (IAASB, 2014) . عمدتاً از ورودی ها برای توضیح کیفیت استفاده می شود زیرا اغلب یک رابطه صریح، شفاف و مثبت میان ورودی های با کیفیت بالا و خروجی های با کیفیت وجود دارد. بسیاری از مشارکت کنندگان در این پژوهش نیز از ورودی های حسابرسی داخلی (نظیر منابع انسانی و…) به عنوان نشانه های اطلاعاتی از کیفیت حسابرسی استفاده کرده اند و چالش ها و موانع پیاده سازی حسابرسی داخلی باکیفیت را در این خصوص ارائه نموده اند. با این حال همواره این رابطه به صورت خطی نیست. استفاده از معیارهای ورودی برای کیفیت خروجی، هنگامی مناسب است که رابطه بین ورودی ها و خروجی ها مستقیم، سازگار و بدون سوگیری باشد؛ چراکه در بسیاری از موارد این شرایط برقرار نیست. مشارکت کنندگان عوامل دیگر که این ارتباطات را تحت¬الشعاع قرار می دهد نیز برشمرده اند؛ از قبیل عوامل زمینه ای (عوامل سازمانی و عوامل محیطی) پس همیشه یک رابطه مستقیم بین کیفیت ورودی ها و خروجی ها وجود ندارد. با این وجود، اغلب از ورودی ها به عنوان معیارهای کیفیت استفاده می شود، زیرا نخست آنکه اندازه گیری آنها نسبت به فرآیند و اطلاعات خروجی راحت تر و در دسترس تر (در نتیجه کم هزینه تر) می باشد؛ و دوم آنکه افراد، به طور خودکار اطلاعات در مورد ورودی ها (که اغلب مقادیر) را با کیفیت خروجی مرتبط می سازند؛ و سوم آنکه ارزیابان به منظور توجیه نتایج ارزیابی خود، از ارزیابی ورودی ها استفاده می کنند (تروتمان، 2013) همچنین صاحبنظران ادعا می کنند که ورودی ها همیشه به درستی اندازه گیری نمی شوند؛ به عنوان مثال، مطابق استانداردهای حسابرسی، حسابرسان مستقل باید در زمان بررسی، نظارت و یا اتکا بر کار سایر حسابرسان، صلاحیت حرفه ای آن ها را مدنظر قرار دهند.
پژوهش ها در این زمینه نشان داده است که ارزیابی های صلاحیت اغلب دارای اعتماد به بیش از واقع (کاذب) و گاهی اوقات نادرست صورت می پذیرد (هاردینگ و تروتمان، 2009؛ کندی و پیچر، 1997 ؛ تان و جمال،2001 ، ) و این اعتماد بیش از حد (کاذب) نسبت به صلاحیت ها ممکن است اثربخشی حسابرسی را کاهش داده و یا ممکن است منجر به نتایج نامناسبی برای بررسی کنندگان حسابرسی شود (تروتمان، 2009) . بنابراین، اندازه گیری کیفیت از طریق تأکید صرف بر ورودی ها، ممکن است منجر به ارزیابی های نادرست از کیفیت شوند. همچنین، تمرکز صرف بر ورودی ها یا خروجی ها، ممکن است اساس فعالیت حسابرسی داخلی که همان اجرای کار است را نادیده بگیرد. ناگفته پیداست که ورودی های مناسب در صورتی که با اجرای حرفه ای مناسب صورت پذیرد می تواند به نتایج باکیفیتی منتج گردد.
چارچوبهای معتبر و مطرح کیفیت حسابرسی مستقل از قبیل چارچوب هیئت استانداردهای بین المللی حسابرسی و اطمینان بخشی (IAASB,2014) چارچوب و مدل هیئت نظارت بر حسابداری شرکت های سهامی عام (PCAOB,2013 ) و عوامل کیفیت حسابرسی سال 2015 هیئت مزبور نیز ورودی های حسابرسی را جزء لاینفک مدل کیفیت حسابرسی می¬دانند.
در این پژوهش نیز بر اساس پرسش های غیرمستقیم مطرح شده، بسیاری از مشارکت کنندگان دو وضعیت را تصویر نموده اند که واحدهای حسابرسی داخلی از حیث مشابه بودن منابع ورودی، لیکن دارای کیفیت های مختلفی توسط آن ها ارزیابی شده اند. آن ها عوامل دیگری که باعث ارزش گذاری کیفی بالاتری در این خصوص شده بود را فراتر از عوامل ورودی عنوان نمودند. به عنوان مثال ویژگی های رئیس کمیته حسابرسی و سازوکارهای حاکمیت شرکتی آن شرکت ها در ارزیابی کیفیت حسابرسی داخلی در وضعیت یکسان ورودی ها، بااهمیت برشمرده اند. مقوله های اصلی استخراجی از داده های پژوهش با عنوان" ورودی های حسابرسی داخلی "در الگوی مفهومی استخراجی در شکل فوق به تصویر کشیده شده است.
به منظور اجتناب از تفصیل، به عنوان نمونه صرفاً گزیده ای از برخی مقوله ها و مفاهیم استخراجی از داده های پژوهش (در قالب ورودی ها) که مشارکت کنندگان از آن به عنوان چالش های پیاده سازی و اجرای حسابرسی داخلی باکیفیت برشمرده اند به شرح ذیل ارائه می¬گردد.

4.1.1. فقدان استقلال و جایگاه سازمانی مناسب
o به کارگیری مدیران یا کارکنان واحد حسابرسی داخلی در امور اجرایی شرکت
o عدم تعیین جایگاه مناسب برای واحد حسابرسی داخلی
o تعیین حقوق و مزایای مدیر حسابرسی داخلی توسط مدیرعامل
o استقرار واحد حسابرسی داخلی زیر نظر مدیرعامل یا قائم مقام مدیرعامل
o انتخاب مدیر حسابرسی داخلی توسط مدیرعامل یا مدیران ارشد
o انتقال مدیران یا کارکنان اجرایی سایر واحدها به عنوان مدیر حسابرسی
شایان ذکر است چارچوب کمیته بال (2012) با عنوان "حسابرسی داخلی در بانک ها" که برگرفته از چارچوب بین المللی اجرای حرفه ای حسابرسی داخلی است، بر استقلال حسابرسی داخلی تأکید نموده است (اصل 2) . اهمیت استقلال به قدری بالاست که در تعریف حسابرسی داخلی مدنظر قرار گرفته است. استقلال یکی از موارد تضمین کننده کیفیت است.

4.1.2. عدم تأمین یا فقدان منابع كافی و داراي صلاحیت براي واحد حسابرسی داخلی
o کمبود منابع انسانی دارای صلاحیت
o انتقال کارکنان در شرف بازنشستگی به واحد حسابرسی داخلی
o رابطه سالاری در تأمین منابع انسانی
o فقدان تجربه مناسب کارکنان یا مدیر حسابرسی داخلی
o انتخاب افراد بازنشسته به عنوان مدیر حسابرسی داخلی
o ترکیب نامناسب کارکنان واحد حسابرسی داخلی
o عدم تناسب اندازه واحد حسابرسی داخلی با اندازه سازمان

مطابق چارچوب بین المللی اجرای حرفه ای کار حسابرسی داخلی، چارچوب کمیته بال (2012) نیز "صلاحیت و مراقبت تخصصی و حرفه ای" (اصل3) را برای اثربخشی و دستیابی به حسابرسی باکیفیت ضروری می داند. شایان ذکر است بررسی اجمالی اطلاعیه های سامانه کدال با عنوان افشای "مشخصات کمیته حسابرسی و واحد حسابرسی داخلی" ناشران بورسی و فرابورسی نشان می دهد که عمده واحدهای حسابرسی داخلی دارای کارکنان معدود می باشند که بیانگر عدم سرمایه گذاری و تخصیص منابع کافی به آن ها می باشد. مابقی اهرم مقوله های مرتبط با چالش ها و موانع مرتبط با ورودی های حسابرسی داخلی در شکل فوق به نمایش درآمده است.

4.2. چالش¬هاي مرتبط با اجراي كار (فرایند) حسابرسی داخلی
فرآیندها اقدامات، مراحل، شیوه ها، رفتارها و قضاوت و تصمیم گیری استفاده شده در چگونگی دستیابی ارائه دهنده خدمات به خروجی هایشان هستند (تروتمان، 2013). فرآیندها بخش مهمی از راهبردهای کیفیت هستند زیرا کیفیت خروجی ها و نتایج می توانند تحت تأثیر کیفیت فرآیندها قرار بگیرند. به عنوان مثال، یکی از دلایل پایین بودن کیفیت خروجی ها آن است که مراحل زیادی در فرایندها وجود دارند که مستلزم به کارگیری قضاوت هستند و این قضاوت ها حتی اگر توسط افراد واجد صلاحیت نیز صورت پذیرد (به دلیل وجود سوگیری های ذهنی) می توانند آسیب پذیر باشند. پس قضاوت ها می تواند فرایند اجرای کار حسابرسی داخلی را تحت شعاع قرار دهد. مقوله های اصلی استخراجی از داده های پژوهش با عنوان "چالش های پیاده سازی و اجرای کار حسابرسی داخلی " در الگوی مفهومی استخراجی شکل فوق به تصویر کشیده شده است.
به منظور اجتناب از تفصیل، به عنوان نمونه صرفاً گزیده ای از برخی مقوله ها و مفاهیم استخراجی از داده های پژوهش (در قالب اجرای کار) که مشارکت کنندگان از آن به عنوان چالش های دستیابی به کیفیت حسابرسی داخلی برشمرده اند به شرح زیر ارائه می گردد:
o عدم پرداختن به ارزیابی ریسک در اجرای حسابرسی داخلی
o عدم توجه به صورت های مالی و گزارشگری مالی
o عدم تهیه و اجرای برنامه حسابرسی داخلی مبتنی بر ریسک
o عدم انجام ارزیابی و مستندسازی مدون نظام کنترل های داخلی
o عدم استفاده از فن آوری و نرافزار در اجرای حسابرسی داخلی
o فقدان دستورالعمل (نظامنامه) مدون برای حسابرسی داخلی
o عدم بهره گیری از رویکرد مناسب در اجرای حسابرسی داخلی
o ضعف در سرپرستی کار حسابرسی داخلی
o شکاف میان اهداف کار حسابرسی داخلی با اهداف و دغدغه های سازمان
o فقدان یا عدم اجرای برنامه های مصوب حسابرسی داخلی
o فقدان یا عدم توسعه برنامه ها یا چک لیست های حسابرسی داخلی
o تمرکز صرف بر انجام یک گونه حسابرسی (به ویژه رعایت و مالی)
o کنترل صرف اسناد و مدارک و عدم پرداختن به حسابرسی عملیاتی
o گذشته نگر بودن رویکرد حسابرسی داخلی در ایران#
o ضعف در فرهنگ سازی و ترویج حسابرسی داخلی برای مدیران و کارکنان
o ضعف در برقراری ارتباط با مدیران یا کارکنان سازمان جهت اجرای حسابرسی
o عدم اجرای کنترل کیفیت کار حسابرسی داخلی

4.3. چالش¬هاي مرتبط با خروجی¬هاي حسابرسی داخلی
خروجی ها مواردی هستند که در نتیجه ارائه خدمات یا اجرای کار، تولید شده اند و این خروجی ها توجیهی برای تداوم آن فعالیت محسوب می شوند. اغلب استفاده کنندگان خروجی های یک فعالیت را به عنوان کیفیت حسابرسی داخلی قلمداد می نمایند. به نظر می رسد دیدگاه خروجی از کیفیت با نحوه ارزیابی فرد در دنیای واقعی سازگاری بیشتری داشته باشد. گزارش ها و پیشنهادهای حسابرسی داخلی مهم ترین مفاهیم استخراجی مرتبط با خروجی های حسابرسی داخلی بوده است. در ذیل گزیده ای از مفاهیم استخراجی از داده های پژوهش که مشارکت کنندگان از آن به عنوان چالش های دستیابی به کیفیت حسابرسی داخلی (خروجری ها) استفاده کرده¬اند، ارائه می-گردد.
o عدم ارائه محصولات باکیفیت به مشتری
o پایین بودن مهارت های گزارش نویسی حسابرسان داخلی
o ارائه گزارش های تفصیلی و بدون نتیجه
o ابهام، اطناب در گزارشگری
o عدم پرداختن به مسائل ریشه ای در گزارش های حسابرسی داخلی
o عدم پرداختن به موارد مثبت و متعادل در گزارش حسابرسی
o ارائه گزارش های حجیم و فاقد راهکارهای مشخص
o عدم ارائه راهکارهای اجرایی در گزارش ها و پیشنهادهای حسابرسی
o عدم ارائه گزارش های حسابرسی به موقع

4.4. چالش¬هاي مرتبط با عوامل زمینه¬اي
عوامل زمینه ای عواملی هستند که ممکن است کیفیت خدمات را تحت تأثیر قرار دهند و اغلب خارج از کنترل ارائه دهنده خدمات می باشند. چارچوب های کیفیت حسابرسی مستقل همگی دربرگیرنده عوامل زمینه ای مانند کیفیت نظام حاکمیت شرکتی و مقررات هستند (شورای گزارشگری مالی، 2008 ؛ هیئت چارچوب استانداردهای بین المللی حسابرسی و اطمینان بخشی، 2014 ؛ چارچوب و مدل هیئت نظارت بر حسابداری شرکت های سهامی عام ، 2013 و 2015).
عوامل زمینه¬ای به دو دسته عوامل خاص (زمینه) که صرفاً کیفیت حسابرسی داخلی شرکت خاصی را تحت شعاع قرار می دهد از قبیل ویژگی های نظام حاکمیت شرکتی آن، فرهنگ سازمانی و غیره درحالی که عوامل عام (شرایط مداخله گر) به صورت عام می تواند کیفیت حسابرسی داخلی کلیه مؤسسات اعتباری و شرکت های ایرانی را تحت شعاع قرار دهد از قبیل فرهنگ پاسخگویی، وضعیت نظارت نهادهای ناظر، ضمانت اجرایی قوانین و مقررات و ... .
مطابق پژوهش های گذشته، عوامل زمینه ای که ارزیابی حسابرس مستقل و اتکا بر کار حسابرسی داخلی را تحت تأثیر قرار می¬دهند عبارت اند از:
کیفیت کمیته حسابرسی (کوهن و همکاران، 2007 ؛ کریشنامورثی و مالتا، 2008)، تعامل کمیته حسابرسی و نظارت )ابوت و همکاران، 2012 ؛ گراملینگ و همکاران، 2004)، ریسک ذاتی (گلاور و همکاران، 2008 ؛ مالترا، 1993؛ مالتا و کیدا، 1993) و فرهنگ شرکت (کریشنامورثی و مالتا، 2008 ؛ لمپ و ساتون، 1994).
شایان ذکر است کلیه موارد مدنظر قرار گرفته در پژوهش های پیشین، توسط مشارکت کنندگان در این پژوهش نیز به عنوان عناصر مدل کیفیت حسابرسی داخلی برشمرده شده اند. دسای و همکاران (2010) ادعا می¬کنند که کیفیت نظام حاکمیت شرکتی باید توسط حسابرسان مستقل در نظر گرفته شود زیرا تأثیر قابل توجهی بر کیفیت حسابرسی داخلی دارد. به طور خاص، یک حسابرس مستقل زمانی که کیفیت حاکمیت شرکتی را پایین ارزیابی می نماید و یا زمانی که کیفیت نظام حاکمیت شرکتی را نمی تواند ارزیابی نماید، نمی تواند ارزیابی مثبتی از کیفیت حسابرسی داخلی داشته باشد، حتی اگر حسابرس مستقل ارزیابی مثبتی در مورد صلاحیت و خبرگی، بی طرفی و اجرای عملیات حسابرسی داخلی داشته باشد (دسای و همکاران، 2010 ).
ذکر این نکته ضروری است که جنبه های مختلف حاکمیت شرکتی از قبیل ویژگی های هیئت مدیره، محیط کنترلی، نظام کنترل های داخلی، فرهنگ پاسخگویی، وجود کمیته های هیئت مدیره، اعتقاد هیئت مدیره، قدرت سازوکارهای راهبری شرکت و ... نیز توسط مشارکت کنندگان در این پژوهش به عنوان عناصر اصلی زمینه ای در مدل کیفیت حسابرسی داخلی که به عنوان عامل بازدارنده مانع دستیابی به کیفیت حسابرسی داخلی می شوند نیز مدنظر قرار داده¬اند.
در زیر گزیده¬ای از مقوله¬ها و مفاهیم استخراجی از داده های پژوهش که مشارکت کنندگان از آن به عنوان نشانه-های اطلاعاتی از چالش های دستیابی به کیفیت حسابرسی داخلی استفاده کرده اند، ارائه می¬گردد:

4.5. چالش¬هاي مرتبط با كمیته¬هاي حسابرسی
o عدم وجود کمیته حسابرسی اثربخش
o عدم به کارگیری افراد واجد صلاحیت به عنوان اعضای کمیته حسابرسی
o شناخت ناکافی اعضای کمیته از فعالیت مؤسسه اعتباری یا شرکت
o مؤثر نبودن نظارت کمیته حسابرسی بر کار حسابرسی داخلی
o عدم تأمین استقلال حسابرسی داخلی از طرف کمیته حسابرسی
o عدم به کارگیری ترکیب متنوع (دانش و تجربه) در ترکیب کمیته حسابرسی
o بهره گیری عمومی از حسابداران رسمی در ترکیب کمیته ها
o عدم برقراری تعامل مناسب میان کمیته حسابرسی با مدیریت شرکت
o فقدان یا پایین بودن دیدگاه اقتصادی اعضای کمیته حسابرسی
o عدم به کارگیری اعضای دارای دیدگاه مدیریتی و اقتصادی در کمیته
o عدم به کارگیری اعضای آگاه نسبت به نقش های حسابرسی داخلی
o عدم به کارگیری اعضای متخصص در کمیته حسابرسی
o عدم پشتیبانی و حمایت کمیته از واحد حسابرسی داخلی
o عدم برقراری اتصال میان کمیته و هیئت مدیره از طریق ریاست کمیته حسابرسی
o عدم تخصیص زمان کافی توسط کمیته حسابرسی به موضوعات حسابرسی داخلی
o عدم هدایت مناسب واحد حسابرسی داخلی توسط کمیته حسابرسی
o عدم انتخاب اعضای مستقل برای کمیته حسابرسی
o نگاه منفعت طلبانه به عضویت صرف در کمیته های حسابرسی
o عدم سرمایه گذاری مناسب در برخی از کمیته ها
o ایجاد کمیته های حسابرسی شکلی به منظور رعایت صرف مقررات
o عدم شناخت و آگاهی کمیته از فعالیت های شرکت یا موسسه اعتباری
o فقدان ضمانت اجرایی مصوبات کمیته حسابرسی و پشتیبانی آن توسط هیئت مدیره
o عدم تصویب برنامه های حسابرسی داخلی توسط کمیته حسابرسی
o عدم رعایت مفاد منشور کمیته حسابرسی
o عدم تعامل مناسب میان کمیته و هیئت مدیره شرکت

4.6. چالش¬ها و موانع مرتبط با نظام حاكمیت شركتی
o عدم وضع ارزش های اخلاقی در سطح بالای سازمان
o ضعف در ارکان راهبری شرکتی
o عدم ارزیابی دوره ای نظام حاکمیت شرکتی
o عدم حضور یا دعوت از مدیر حسابرسی داخلی در جلسات هیئت مدیره
o عدم وجود قوانین و مقررات لازم اجراء در حوزه حاکمیت شرکتی
o فقدان قانون حاکمیت شرکتی برای بخش عمومی
o عدم اصلاح ساختار حاکمیت شرکتی در قانون تجارت
o عدم انتصاب مدیران بر اساس مهارت و شایستگی
o گسترده بودن حوزه اختیارات و قدرت مدیرعامل
o فقدان نظارت مؤثر هیئت مدیره بر امور اجرایی شرکت
o عدم وجود چارچوب های صلاحیت حرفه ای برای عضویت در ارکان راهبری
o عدم به کارگیری مدیران مستقل
o عدم وجود دست کم یک عضو مالی غیرموظف در ترکیب هیئت مدیره
o عدم پشتیبانی هیئت مدیره از حسابرسی داخلی
o عدم استقلال هیئت مدیره از مدیران اجرایی
o دخالت سهامدار عمده
o عدم پاسخگویی مدیرعامل به هیئت مدیره
o تغییرات پی در پی مدیریت
o عدم به کارگیری سازوکارهای صحیح در انتخاب مدیران
o ضعف در فرهنگ پاسخگویی
o فقدان هیئت مدیره اثربخش
o عدم طرح گزارش های حسابرسی داخلی در هیئت مدیره
o عدم تصویب برنامه حسابرسی داخلی توسط هیئت مدیره
o عدم وجود نظام ارزیابی عملکرد یا اعتقاد به آن
o عدم تصویب گزارش های حسابرسی داخلی توسط هیئت مدیره
o عدم به کارگیری اعضای دارای دانش و تخصص در هیئت مدیره
o فقدان آگاهی یا اعتقاد هیئت مدیره نسبت به حسابرسی داخلی

4.7. چالش¬ها و موانع مرتبط با نهادهای ناظر
o عدم ارزیابی عملکرد یا کنترل کیفیت واحدهای حسابرسی داخلی توسط ناظران بانکی یا سازمان بورس
o عدم اعمال و به کارگیری اقدامات انضباطی مناسب
o عدم بازنگری دوره ای دستورالعمل های نهادهای ناظر
o حمایت یا پشتیبانی کم از حسابرسی داخلی توسط نهادهای ناظر
o عدم تدوین دستورالعمل های حسابرسی داخلی متناسب با شرایط کشور
o ضعف در فرهنگ سازی حسابرسی داخلی توسط نهادهای نظارتی
o نظارت غیر مؤثر نهادهای نظارتی
o فقدان ضمانت های اجرایی دستورالعمل ها و بخشنامه های نهاد ناظر
o عدم نظارت مؤثر ناظران در صلاحیت مدیر حسابرسی داخلی
o عدم تعیین و اعمال مؤثر چارچوب صلاحیت های حرفه ای اعضای کمیته یا مدیران حسابرسی داخلی توسط نهاد ناظر
o عدم تعیین یا اعمال مؤثر چارچوب صلاحیت های حرفه ای اعضای هیئت مدیره توسط نهاد ناظر

4.8. چالش¬ها و موانع مرتبط با انجمن¬هاي حرفه¬اي
o نارسایی در اعطای گواهینامه های حرفه ای
o عدم تدوین چارچوب های حرفه ای
o عدم پیگیری مناسب مطالبات حرفه از دولت
o عدم به کارگیری افراد متخصص به صورت تمام وقت در کمیته های تخصصی
o جوان بودن انجمن حسابرسان داخلی ایران (توسعه نیافتگی)
o ضعف در بنیه مالی انجمن های حرفه ای
o رابطه مند بودن یا ضعف در عضویت در مجامع حرفه ای
o ضعف انجمن های حرفه ای راه اندازی نشریات حرفه ای
o عدم تهیه و انتشار کتب و نشریات حرفه ای برای توسعه حسابرسی داخلی
o عدم ارائه آموزش های حرفه ای مستمر و مناسب به حرفه
o فقدان نظارت بر حفظ و نگهداشت صلاحیت های حرفه ای اعضا
o عدم اجرای کنترل کیفیت (برون سازمانی) اعضای انجمن (اعضای حقوقی)
o ضعف در مدیریت اجرایی انجمن های حرفه ای
o عدم حضور مدیران تمام وقت در انجمن حسابرسان داخلی
o ضعف در فرهنگ سازی و ترویج حسابرسی داخلی توسط انجمن های حرفه ای
o عدم وضع قوانین و مقررات حامی حسابرسی داخلی
o ضعف فرهنگ پاسخگویی ملی
o عدم تخصیص بودجه دولتی برای تقویت و پیشرفت حسابرسی داخلی در ایران

مابقی اهم مقوله¬های مرتبط با چالش ها و موانع مرتبط با عوامل زمینه ای مؤثر بر حسابرسی داخلی در شکل صفحه 6 به نمایش درآمده است.

5. چالش¬هاي استقرار حسابرسی داخلی ویژه مؤسسات اعتباري و نظام بانکی ایران
بر اساس نظریه پدیدار شده از داده های پژوهش به شرح شکل فوق، به موانع و چالش های دستیابی به کیفیت حسابرسی داخلی در ایران به تفکیک اجزای آن یعنی ، "ورودی ها "، "فرایندها"، "خروجی ها" و "عوامل زمینه ای" پرداخته شد. چالش های مزبور به صورت عام، کلیه واحدهای اقتصادی شامل مؤسسات اعتباری، شرکت ها و واحدهای اقتصادی ایرانی را در برمی گیرد. مؤسسات اعتباری با عنایت به ساختار ویژه خود دارای چالش های منحصر به فردی هستند که بر اساس داده های پژوهش گزیده ای از اهم آن ها به شرح زیر ارائه می گردد:
uf0fc ناهماهنگی میان نظارت های مختلف (حسابرسی داخلی، تطبیق، بازرسی و نظارت، مدیریت ریسک و واحد مبارزه با پولشویی)
uf0fc عدم وجود برنامه های مدون و رسمی برای ارزیابی ریسک
uf0fc عدم توجه به اثربخشی طراحی کنترل های داخلی بانک
uf0fc عدم توجه به گزارشگری مالی توسط حسابرسی داخلی
uf0fc عدم ارزیابی مدون کنترل های داخلی حاکم بر گزارشگری مالی
uf0fc عدم وجود ارتباط مناسب میان حسابرسی داخلی و مستقل
uf0fc عدم اتکای حسابرسان مستقل بر کار حسابرسان داخلی
uf0fc وجود مسائل و مشکلات فراوان به ویژه مسائل گزارشگری مالی و مشکلات عملیاتی در بانک ها در سال های اخیر که باعث شده چنین موضوعاتی به حاشیه کشانده شود
uf0fc برون سپاری حسابرسی داخلی (بخشی از کار) به مؤسسات حسابرسی فاقد صلاحیت
uf0fc اجرای حسابرسی شعبه یا اداره محور به جای حسابرسی فرایندگرا در بانک ها
uf0fc ضعف در ضمانت اجرایی بخشنامه¬های بانک مرکزی و پاسخ خواهی آن
uf0fc عدم استفاده از نرافزارهای مناسب
uf0fc ضعف های مرتبط با حسابرسی فن آوری اطلاعات
uf0fc همپوشانی و تداخل وظایف حسابرسی داخلی با سایر واحدهای نظارتی همچون اداره بازرسی و نظارت، مدیریت ریسک، مدیریت تطبیق و واحد مبارزه با پولشویی
uf0fc انتقال نیروهای مازاد سایر اداره ها به اداره حسابرسی داخلی
uf0fc ضعف نهادهای نظارتی
uf0fc حضور اعضای غیرمستقل در کمیته حسابرسی بانک ها